ISK-Teknik | Kasım-Aralık 2021 | Sayı: 90

Soğuk zincir ve soğuk depolamada dikkat edilmesi gerekenler Soğuk zincir ürünleri için küresel pazar hızla genişliyor. Dünya çapında bozulabilir ürünlere olan talep arttıkça, verimli ve etkili soğuk zincir yönetimi; güçlü teknolojiler ve hızlı reaksiyon yeteneği gerektirir. Bu büyümenin bir kısmını gelişmekte olan ülkeler yönlendiriyor. Ekonomik imkânlara sahip insanların sebze, meyve ve protein bazlı ürünleri tüketme olasılığı daha yüksek ve bu ürünlere dünya çapında giderek daha fazla talep yaratıyor. Bu talebi artıran pek çok faktör var.Gıda maliyetlerindeki artış, arzın daralması, gıda kayıplarının engellenmesini gerektiriyor. Televizyonlarda yayınlanan yemek programları, değişik yemekler hazırlamayı hobiye dönüştürüyor, evlerde mevsiminde olmayan sebze, meyve, deniz ürünleri gibi gıda maddelerine olan talebi de artırıyor. Hasat veya üretim noktasından tedarik zinciri boyunca tüketiciye kadar kalite ve güvenliği korumak için bozulabilir ürünlerin sıcaklığının doğru şekilde sabit tutulabilmesi gerekir. Gıda ürünleri için uygun sevkiyat sıcaklığının sağlanamaması bozulmaya, çürümeye ve hatta mikrobiyal oluşumlara neden olabilir. ABD’de soğuk zincir güvenliği sürekli olarak gelişirken, bazı gelişmekte olan ülkeler bu yöndeki yeniliklere henüz ayak uyduramıyor. ABD, meyve ve sebzelerin yaklaşık yüzde 30'unu ithal ediyor ve soğuk zincire bütüncül bir bakış hayati önem taşıyor. Bir ürünü üretimden veya hasattan tüketime kadar takip etme yeteneği, kalitenin güvence altında tutulabilmesi için büyük önem taşıyor. Teknoloji, soğuk zincir izlenebilirliği ve veri alışverişini sağlamada önemli bir rol oynuyor. Soğuk zincir lojistiği, sıcaklık bütünlüğünün korunmasını gerektirdiğinden, ilgili tüm süreçlerin kontrol edilmesi, yüksek düzeyde entegrasyon ve koordinasyon gerektirir. Üreticiden nihai satıcıya kadar her bir tedarik zinciri adımı ve ortağı bu sorumluluğun paydaşıdır. Ürünlerin taze kalmasına katkıda bulunan tüm süreç boyunca birçok aşama ve tesis vardır. Örneğin, soğuk zincir taşıma üniteleri soğuk muhafaza gerektiren bir ürünü genellikle bir optimum sıcaklığa getirmek için değil, ortam sıcaklığını sabit tutmak için tasarlanır. Ancak nakliyesi yapılacak ürün yeterince doğru sıcaklık ve ortam koşulları için hazırlanmaz ve koşullandırılmazsa, kalitesinden kaybedebilir. Ayrıca bir sevkiyat, nakliye güzergahı boyunca aşırı soğuğa veya sıcağa maruz kalırsa, nakliye sırasında ürünlerin korunması için ilave önlemler gerekebilir. Nakliye, birden fazla güne yayılırsa, soğuk zincirin kırılması için birçok risk ortaya çıkabilir. Özellikle çok sıcak ve çok soğuk aylarda soğuk zincir performansını en üst düzeye çıkarmak için rota seçimi bile önemlidir. Aşırı sıcaklıklarda, araç kapılarının açılması gereken sayıyı en aza indiren rotalar seçmelidir. Hava durumunu önceden sağlıklı bir biçimde bilmek bile alınması gereken önlemler, acil durum planlaması hakkında ipuçları sunabilir. Acil durum planlaması da büyük önem taşır. Bir kamyon bozulursa veya bir soğutma ünitesi çalışmayı durdurursa, hızlı müdahale için hazır olunmalıdır. Tüm soğuk zincir süreci, bir ürünü taşımak için gereken süreyi en aza indirmek üzere planlanmalıdır.Verimlilik anahtardır ve ürünün bir tesisten veya aşamadan diğerine aktarımında gecikmeler olursa güvenlik açıkları ortaya çıkar. Soğuk zincir sevkiyatlarını iyi yönetmek için tüm tarafların güçlü bir işbirliği içinde olmaları gerekir. Tarafların soğuk zincir elleçleme ve nakliyesi için en iyi uygulamalar hakkında iyi bir iş bilgisine ihtiyacı vardır. Gıda ürünleri, tüketicilere mümkün olduğunca uzun raf ömrüne sahip en değerli, besleyici, sağlıklı ürünü sunmak için mümkün olduğunca hızlı hareket etmeleri, hızlı müdahale olanakları geliştirmeleri önemlidir. Enerji, alan ve işçilik maliyetleri arttıkça, soğuk hava depoları işletmecileri maliyetleri kontrol etmek için otomasyona yöneliyor. Bazı durumlarda otomasyon, alan gereksinimlerini %50'ye, enerji tüketimini %80 ve işçiliği %70'e kadar azaltabilir. Isı kayıplarının hassas kontrolü, paletlemede otomasyon, mevcut alanın çok daha fazla ürünün depolanmasında kullanılabilmesi, farklı ürünler için uygun koşulların sağlanabilmesi, otomasyon teknolojileri ile mümkündür. Enerji tasarrufu, soğuk hava depolarında oldukça büyük önem taşır, çünkü havayı soğutmak ısıtmaktan daha pahalıdır. Aynı zamanda, farklı ürünler farklı sıcaklıklar gerektirir.Örneğin sebzeler 12°C'nin altında, süt ürünleri donma noktasının hemen üzerinde 1°C'de, et donma noktasının hemen altında -2°C'de ve dondurma -23°C'de saklanabilir. Bu, yıl boyunca farklı depolama gereksinimlerine sahip müşteriler veya soğuk depo işletmecileri için zorluklar yaratabilir. Soğuk depolama ortamında, alanı yeniden yapılandırmak, soğutma gereksinimi olmayan bir depodaki kadar basit değildir, çünkü sıcaklık kesintisiz olarak kontrol altında tutulmalı ve korunmalıdır. Birden fazla sıcaklık bölgesi gerektiren veya depolanan ürün karışımının mevsime göre değiştiği depolar için, değiştirilebilen esnek bölme/duvar sistemleri mevcuttur. Özetle soğuk depo tesislerinin işletmesinde otomasyon, enerji tasarrufu, ürünün sağlıklı muhafazasında gelişmiş güvenlik önlemleri ve esnek yapılandırılabilirlik büyük önem taşımaktadır. SUNUŞ ISKTEKNİK ISK TEKNİK KASIM - ARALIK 2021 3

RkJQdWJsaXNoZXIy OTEzMQ==